Awwāb (أوّاب) kalma ce daga Alƙur'ani ga mutumin da yake komawa ga Allah sau da yawa: bayan kuskure, cikin zikiri, cikin yabo. Ba sunan wanda ba ya taɓa faɗuwa ba ne. Sunan wanda kullum yake dawowa ne.
A taƙaice
Kalmar da tushenta
Awwāb ta fito ne daga tushen Larabci ʾ-w-b (أ و ب), mai ma'anar komawa. Daga tushe guda kuma akwai maʾāb, wurin komawa, wanda Alƙur'ani ke amfani da shi ga makomar ƙarshe ta salihai (Alƙur'ani 38:25). Tsarin kalmar, faʿʿāl, yana bayyana wanda yake yin abu sau da yawa kuma gaba ɗaya. Don haka awwāb ba wanda ya dawo sau ɗaya ba ne, sai dai wanda komawa ta zama hanyar rayuwarsa.
Larabci yana da kalma ta biyu kusa da ita: tawwāb, daga tushen t-w-b, tuba. Idan aka siffanta Allah da ita, at-Tawwāb na nufin Wanda yake karɓar tuba sau da yawa: “Lalle Shi ne Mai karɓar tuba, Mai jin ƙai” (Alƙur'ani 2:37). Awwāb kuwa tana siffanta bawa. Ɗaya yana dawowa kullum, Ɗayan kuma yana karɓa kullum.
Inda awwāb ta zo a cikin Alƙur'ani
Kalmar ta zo sau biyar a matsayin awwāb, sau ɗaya kuma a jam'i, awwābīn. Uku daga cikin biyar ɗin suna yabon annabawa da sunayensu:
وَوَهَبْنَا لِدَاوُۥدَ سُلَيْمَـٰنَ ۚ نِعْمَ ٱلْعَبْدُ ۖ إِنَّهُۥٓ أَوَّابٌ
“Kuma Muka ba Dawuda Sulaimanu. Madalla da bawan nan! Lalle mai yawan komawa ga Allah ne.”
Alƙur'ani 38:30
- Dawuda, 38:17. “Ka ambaci bawanmu Dawuda, ma'abocin ƙarfi. Lalle mai yawan komawa ga Allah ne.” (38:17)
- Tsuntsaye tare da Dawuda, 38:19. “Da tsuntsaye a tattare, dukansu suna komawa gare Shi tare da shi.” A nan kalmar na nufin maimaita yabon Allah sau da yawa, kamar a 34:10, inda aka umarci duwatsu su maimaita tasbihi tare da Dawuda (awwibī). (38:19, 34:10)
- Sulaimanu, 38:30. “Madalla da bawan nan! Lalle mai yawan komawa ne.” (38:30)
- Ayuba, 38:44. “Mun same shi mai haƙuri. Madalla da bawan nan! Lalle mai yawan komawa ne.” (38:44)
- 'Yan Aljanna, 50:32. “Wannan shi ne abin da ake yi muku alkawari: ga duk wanda ya yi ta komawa kuma ya kiyaye alkawari.” (50:32)
- Jam'i, 17:25. “Ubangijinku ne mafi sanin abin da ke cikin zukatanku. Idan kun kasance salihai, to lalle Shi Mai gafara ne ga masu yawan komawa.” (17:25)
Ku lura da wanda aka yaba. Dawuda da Sulaimanu sarakuna ne; Ayuba kuwa an jarabce shi shekaru da rashin lafiya da asara. Rayuwarsu ta bambanta matuƙa, amma kalma ɗaya ta tattara su duka uku: sun yi ta komawa ga Allah. Kuma alkawarin 50:32 ba na waɗanda ba su taɓa zamewa ba ne. Na awwāb ne.
Sallar awwābīn
Annabi ﷺ ya ba wata sallah wannan suna ita ma. Zaid ɗan Arƙam ya ga mutane suna sallar walha da wuri, sai ya ruwaito cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: “Sallar awwābīn ita ce lokacin da 'yan raƙuma ke jin zafin rana” (Ṣaḥīḥ Muslim 748). Ita ce sallar walha, wadda ake yi idan safiya ta yi zafi: 'yan raka'o'i a tsakiyar rana mai cike da aiki, a daidai lokacin da komawa ga Allah ke da sauƙin mantawa.
Awwab a matsayin suna
Ana kuma sanya wa yara maza sunan Awwab, kuma suna ne na fata: ba da'awar kamala ba ne, alkawari ne na ci gaba da dawowa. Wannan fata ɗaya ne a bayan manhajar Awwab. Komai nisan da rana ta ja ku, sallah ta gaba hanyar dawowa ce.
Tambayoyin da aka fi yi
Mene ne ma'anar Awwab a Larabci?
Awwāb (أوّاب) na nufin wanda yake komawa sau da yawa kuma gaba ɗaya, musamman ga Allah: cikin tuba, zikiri da yabo. Ta fito daga tushen ʾ-w-b, komawa, a wani tsarin Larabci da ke bayyana ɗabi'a mai ɗorewa, ba aiki na sau ɗaya ba.
Shin Awwab na cikin sunayen Allah?
A'a. Awwāb tana siffanta bayin Allah. Sunan Allah da ke da alaƙa da ita shi ne at-Tawwāb, Wanda yake karɓar tuba sau da yawa (Alƙur'ani 2:37), wanda ya fito daga wani tushe daban.
A ina aka ambaci Awwab a Alƙur'ani?
A matsayin awwāb a 38:17, 38:19, 38:30, 38:44 da 50:32, a jam'i kuma, awwābīn, a 17:25. Wani fi'ili daga tushe guda, awwibī, ya zo a 34:10.
Mece ce sallar awwabin?
Annabi ﷺ ya kira sallar walha, wadda ake yi idan rana ta yi zafi, sallar awwābīn (Ṣaḥīḥ Muslim 748). Wasu mutane suna amfani da sunan ga sallolin nafila bayan Magariba, amma ingantaccen hadisi ya ba sallar walha sunan.
Yaya ake furta Awwab?
Ku ce “aw-wab”: ku riƙe w ɗin da aka ninka na ɗan lokaci, sannan “ab” gajere kuma bayyananne, ba tare da ja ba. A Larabci ana rubuta shi أَوَّاب.